Collageen staat overal: in poeders, capsules, drankjes en zelfs in koffie-creamers. Maar wat is het nu precies, welke soorten zijn er en waar let je op als je het koopt?
Hier lees je wat collageen is, waar het in zit, welke types er bestaan en hoe je een goede collageen kiest. Feitelijk en zonder grote beloftes.
Onderwerpen in dit artikel
- Wat is collageen?
- De types: I, II en III
- Wat doet collageen in je lichaam?
- Waar zit collageen in?
- Poeder, capsules of hydrolysaat?
- Welke collageen is het beste? Waar let je op
- Hoe gebruik je collageen?
- Veelgestelde vragen over collageen
- Conclusie
Wat is collageen?
Collageen is het meest voorkomende eiwit in je lichaam. Het is een structuureiwit: een soort bouwsteen en stevig vezelmateriaal dat je huid, botten, kraakbeen, pezen, banden en bindweefsel vorm en stevigheid geeft. Je kunt het zien als het "cement" tussen je cellen.
Je lichaam maakt collageen zelf aan uit aminozuren, met glycine, proline en hydroxyproline als belangrijkste bouwstenen. Vanaf ongeveer je vijfentwintigste neemt die natuurlijke aanmaak geleidelijk af. Dat is de reden dat collageen als supplement zo populair is geworden.
De types: I, II en III
Er zijn wel achtentwintig soorten collageen, maar drie kom je in de praktijk het vaakst tegen:
- Type I: het meest voorkomende type, zit vooral in huid, botten, pezen en banden.
- Type II: het type dat je vooral in kraakbeen vindt.
- Type III: zit veel in de huid en in bloedvaten, vaak samen met type I.
Op het etiket van een supplement zie je meestal type I en III (uit rund of vis, gericht op huid en algemeen bindweefsel) of type II (gericht op kraakbeen). Welk type je kiest, hangt dus af van waar je het voor wilt gebruiken.
Wat doet collageen in je lichaam?
Collageen is puur functioneel bouwmateriaal: het geeft structuur aan huid, gewrichtskraakbeen, botten en pezen. Naarmate je ouder wordt, maakt je lichaam er minder van aan, en dat merk je onder andere aan de huid.
Belangrijk om eerlijk te zijn: voor collageen zelf zijn in de EU op dit moment geen gezondheidsclaims goedgekeurd. We doen er dus geen beloftes over. Wat wél is toegestaan, gaat over vitamine C, dat een rol speelt bij de aanmaak van collageen: vitamine C draagt bij tot de normale collageenvorming voor een normale functie van de huid, botten, kraakbeen, bloedvaten, tanden en tandvlees. Daarom wordt collageen vaak samen met vitamine C gebruikt.
Waar zit collageen in?
Collageen komt alleen voor in dierlijke bronnen. In de voeding zit het vooral in delen die we tegenwoordig weinig eten: het bindweefsel, de huid en de botten van dieren. Denk aan bottenbouillon, kippenvel, of vis met vel.
Als supplement komt collageen meestal uit:
- Rund (bovine): rijk aan type I en III, een veelgebruikte en betaalbare bron.
- Vis (marine): vooral type I, met kleine peptiden.
- Kip: vaak de bron voor type II, gericht op kraakbeen.
Een puur plantaardige collageen bestaat niet: planten bevatten geen collageen. Wel zijn er vegan "collagen booster"-producten die bouwstenen en vitamine C leveren in plaats van collageen zelf. Bekijk de hele collageen-collectie voor de verschillende bronnen.
Poeder, capsules of hydrolysaat?
Collageen zie je in een paar vormen, en die verschillen vooral in gemak en dosering.
- Gehydrolyseerd collageen (collageenpeptiden): in kleine stukjes geknipt, waardoor het makkelijk oplost en neutraal van smaak is. Onze runder collageen hydrolysaat (type I en III) is hier een voorbeeld van.
- Poeder: handig als je een wat hogere dosering (bijvoorbeeld 10 gram) door koffie, water of een smoothie wilt roeren.
- Capsules: makkelijk mee te nemen, maar je hebt er meer van nodig om aan een flinke dosis te komen. Combinaties bestaan ook, zoals een hyaluronzuur- en collageencomplex.
Welke collageen is het beste? Waar let je op
Type en herkomst
Kies het type dat bij je doel past: type I en III (rund of vis) voor huid en algemeen bindweefsel, type II (kip) voor kraakbeen. Kijk ook of de herkomst duidelijk vermeld staat.
Gehydrolyseerd (peptiden)
Gehydrolyseerd collageen lost beter op en is smaakneutraal. Voor poeders is dat prettig, omdat je het onopvallend door een drankje roert.
Dosering per portie
Vergelijk hoeveel gram collageen je per portie krijgt, niet alleen de prijs per pot. Veel poeders werken met een dagdosis rond de 10 gram; bij capsules is de dosis per stuk kleiner.
Zo puur mogelijk
Let op een korte ingrediëntenlijst zonder onnodige toevoegingen. Een combinatie met vitamine C kan handig zijn, omdat vitamine C bijdraagt aan de normale collageenvorming.
Hoe gebruik je collageen?
Poeder los je op in iets van je keuze: water, koffie, thee, yoghurt of een smoothie. Gehydrolyseerd collageen lost het makkelijkst op en klontert niet snel. Veel mensen nemen een vaste dagdosis (vaak rond de 10 gram poeder) op een moment dat ze niet vergeten, bijvoorbeeld bij het ontbijt.
Het maakt voor collageen niet veel uit of je het 's ochtends of 's avonds neemt; consistentie is belangrijker dan het tijdstip. Ben je zwanger, geef je borstvoeding, heb je een aandoening of gebruik je medicijnen? Overleg dan eerst met je arts. Een voedingssupplement is geen vervanging van gevarieerde voeding.
Veelgestelde vragen over collageen
Waar zit collageen van nature in?
In dierlijke bronnen zoals bindweefsel, huid en botten. Denk aan bottenbouillon of vis met vel. In planten zit geen collageen.
Welke collageen is het beste?
Dat hangt af van je doel: type I en III (rund of vis) voor huid en bindweefsel, type II (kip) voor kraakbeen. Kies bij poeders bij voorkeur een gehydrolyseerde vorm.
Hoeveel collageen per dag?
Poeders werken meestal met een dagdosis rond de 10 gram. Houd de aanbeveling op de verpakking aan.
Wat is het verschil tussen collageen en gehydrolyseerd collageen?
Gehydrolyseerd collageen (peptiden) is in kleine stukjes geknipt, waardoor het beter oplost en neutraal smaakt. De bron is hetzelfde.
Bestaat er plantaardige of vegan collageen?
Nee, collageen komt alleen uit dierlijke bronnen. Vegan "collagen booster"-producten leveren bouwstenen en vitamine C, geen collageen zelf.
Wanneer neem je collageen het beste in?
Het tijdstip maakt weinig uit; kies een vast moment dat je makkelijk volhoudt. Consistentie telt meer dan het moment van de dag.
Conclusie
Collageen is het belangrijkste structuureiwit in je lichaam, met type I, II en III als de bekendste vormen en rund, vis en kip als de gangbare bronnen. Als supplement kies je op basis van je doel, het type en of het gehydrolyseerd is, en let je op de dosering per portie.
Wil je zelf een collageen uitproberen? Vergelijk de vormen en bronnen in de collageen-collectie, en denk eventueel aan een bron van vitamine C erbij.
