Aminozuren

Aminozuren kopen: de bouwstenen van eiwitten

Aminozuren zijn de bouwstenen waaruit eiwitten zijn opgebouwd. Ons lichaam gebruikt ze onder meer voor de opbouw en het onderhoud van weefsels, en eiwitten dragen bij tot de groei en de instandhouding van spiermassa. In totaal zijn er twintig aminozuren die samen alle eiwitten in het lichaam vormen. Een deel daarvan kan het lichaam zelf aanmaken, terwijl de zogeheten essentiele aminozuren via de voeding moeten worden binnengekregen. Voor wie zijn eiwitinname of specifieke aminozuren gericht wil aanvullen, kan een supplement een praktische aanvulling op de dagelijkse voeding zijn.

In ons assortiment vind je zowel losse aminozuren als combinaties, waaronder BCAA's, EAA's en veelgebruikte aminozuren zoals L-glutamine, L-arginine, L-carnitine, L-lysine en glycine. Ze zijn er in poeder- en capsulevorm, in verschillende doseringen en vaak in veganistische uitvoering, zodat er voor elke behoefte en voorkeur een passende keuze is.

Wat zijn aminozuren?

Aminozuren zijn organische verbindingen die aan elkaar worden gekoppeld tot eiwitketens. Je kunt ze zien als de losse schakels waaruit een eiwit is opgebouwd: de volgorde en samenstelling van de aminozuren bepalen om welk eiwit het gaat en welke functie het in het lichaam vervult. Eiwitten zijn overal in het lichaam te vinden, van spieren en huid tot enzymen en transporteiwitten. Omdat het lichaam voortdurend eiwitten afbreekt en opnieuw opbouwt, is een continue aanvoer van aminozuren via de voeding belangrijk.

Essentiele en niet-essentiele aminozuren

Aminozuren worden onderverdeeld in essentiele en niet-essentiele aminozuren. De negen essentiele aminozuren kan het lichaam niet zelf aanmaken; deze moeten via de voeding of via suppletie worden binnengekregen. Voorbeelden zijn leucine, isoleucine, valine, lysine en fenylalanine. De niet-essentiele aminozuren kan het lichaam onder normale omstandigheden zelf produceren. Daarnaast bestaat er een tussencategorie van voorwaardelijk essentiele aminozuren, die het lichaam meestal zelf maakt maar die onder bepaalde omstandigheden, zoals intensieve inspanning, extra van belang kunnen zijn.

BCAA's: de vertakte-keten aminozuren

BCAA staat voor Branched-Chain Amino Acids, oftewel de vertakte-keten aminozuren. Deze groep bestaat uit drie essentiele aminozuren: leucine, isoleucine en valine. Ze danken hun naam aan hun vertakte moleculaire structuur en behoren tot de bekendste aminozuursupplementen onder sporters. BCAA's zijn verkrijgbaar in poeder- en capsulevorm en vaak in verschillende verhoudingen tussen de drie aminozuren, waarbij een verhouding van 2:1:1 het meest gebruikelijk is.

EAA's versus BCAA's

Naast BCAA's zijn er ook EAA-supplementen. EAA staat voor Essential Amino Acids en omvat alle negen essentiele aminozuren, dus niet alleen de drie vertakte-keten aminozuren. Waar BCAA's zich beperken tot leucine, isoleucine en valine, leveren EAA's het volledige spectrum aan aminozuren dat het lichaam niet zelf kan aanmaken. Voor wie een breed aanbod aan essentiele aminozuren wil aanvullen, bieden EAA's daardoor een completer profiel dan BCAA's alleen.

Bekende losse aminozuren en hun kenmerken

Naast combinatiepreparaten zijn veel aminozuren ook los verkrijgbaar. L-glutamine is het meest voorkomende vrije aminozuur in het lichaam en populair bij sporters. L-arginine is een aminozuur dat een rol speelt in diverse processen in het lichaam. L-carnitine wordt uit de aminozuren lysine en methionine gevormd en is bekend onder sporters. L-lysine is een essentieel aminozuur dat van nature vooral in dierlijke eiwitten voorkomt. Glycine is het kleinste aminozuur en wordt vaak als poeder gebruikt vanwege de licht zoete smaak. Elk van deze aminozuren heeft zijn eigen kenmerken, en welke voor jou geschikt is hangt af van je persoonlijke doel en voedingspatroon.

Waar zitten aminozuren van nature in?

Aminozuren krijg je binnen via eiwitrijke voeding. Dierlijke bronnen zoals vlees, vis, eieren en zuivel leveren alle essentiele aminozuren in de juiste verhoudingen en worden daarom complete eiwitbronnen genoemd. Plantaardige bronnen zoals peulvruchten, granen, noten en zaden bevatten eveneens aminozuren, maar missen soms voldoende van een of meer essentiele aminozuren. Door plantaardige bronnen te combineren, bijvoorbeeld granen met peulvruchten, kun je toch een volledig aminozuurprofiel binnenkrijgen. Een gevarieerd en eiwitrijk voedingspatroon vormt de basis van een goede aminozuurvoorziening.

Aminozuren als poeder of capsules?

Aminozuursupplementen zijn er als poeder en als capsules of tabletten. Poeder is flexibel te doseren en lost doorgaans goed op in water of sap, wat handig is bij hogere doseringen zoals bij BCAA's, EAA's of L-glutamine. De smaak verschilt per aminozuur en per merk. Capsules en tabletten zijn smaakloos, eenvoudig in gebruik en handig om mee te nemen, met een vaste dosering per stuk. Voor grotere hoeveelheden per dag is poeder vaak praktischer, terwijl capsules geschikt zijn voor wie een vaste, afgemeten portie wil.

Voor wie zijn aminozuursupplementen interessant?

Aminozuursupplementen worden veel gebruikt door sporters en mensen met een actieve leefstijl, die hun eiwit- en aminozuurinname gericht willen aanvullen. Ook mensen met een verhoogde eiwitbehoefte of een plantaardig voedingspatroon kunnen belang hebben bij bepaalde aminozuren, omdat sommige essentiele aminozuren in plantaardige voeding minder ruim aanwezig zijn. Een supplement is een aanvulling op en geen vervanging van een gevarieerd voedingspatroon. Bij twijfel over je persoonlijke behoefte kun je advies vragen aan een dietist, arts of therapeut.

Waar moet je op letten bij het kopen van aminozuren?

Bij de keuze van een aminozuursupplement zijn een paar zaken van belang. Kijk eerst of je een los aminozuur, een BCAA- of een EAA-complex zoekt, en welke dosering per portie wordt geleverd. Let bij combinatieproducten op de verhouding tussen de aminozuren. Controleer daarnaast de zuiverheid, of het product vrij is van onnodige toevoegingen en of het geschikt is voor een veganistisch voedingspatroon indien je daar waarde aan hecht. Houd je bij het gebruik aan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid op de verpakking, en vraag bij twijfel advies aan een deskundige.

Meer lezen over aminozuren

Meer weten over een specifiek aminozuur? Lees onze uitleg over glycine.