Aminozuren

Aminozuren kopen: de bouwstenen van eiwitten

Aminozuren zijn de bouwstenen waaruit eiwitten zijn opgebouwd. In totaal zijn er twintig aminozuren die samen alle eiwitten in het lichaam vormen. Een deel daarvan kan het lichaam zelf aanmaken, terwijl de zogeheten essentiele aminozuren via de voeding moeten worden binnengekregen. Voor wie specifieke aminozuren gericht wil aanvullen, kan een supplement een praktische aanvulling op de dagelijkse voeding zijn.

In ons assortiment vind je losse aminozuren en aminozuurderivaten, zoals L-glutamine, L-arginine, L-citrulline, L-carnitine en acetyl-L-carnitine, L-lysine, L-tyrosine, L-tryptofaan, glycine, taurine, beta-alanine, L-theanine, NAC en glutathion. Ze zijn er in poeder- en capsulevorm, in verschillende doseringen en vaak in veganistische uitvoering, zodat er voor elke behoefte en voorkeur een passende keuze is.

Wat zijn aminozuren?

Aminozuren zijn organische verbindingen die aan elkaar worden gekoppeld tot eiwitketens. Je kunt ze zien als de losse schakels waaruit een eiwit is opgebouwd: de volgorde en samenstelling van de aminozuren bepalen om welk eiwit het gaat en welke functie het in het lichaam vervult. Eiwitten zijn overal in het lichaam te vinden, van spieren en huid tot enzymen en transporteiwitten. Omdat het lichaam voortdurend eiwitten afbreekt en opnieuw opbouwt, is een continue aanvoer van aminozuren via de voeding belangrijk.

Essentiele en niet-essentiele aminozuren

Aminozuren worden onderverdeeld in essentiele en niet-essentiele aminozuren. De negen essentiele aminozuren kan het lichaam niet zelf aanmaken; deze moeten via de voeding of via suppletie worden binnengekregen. Voorbeelden zijn leucine, isoleucine, valine, lysine en fenylalanine. De niet-essentiele aminozuren kan het lichaam onder normale omstandigheden zelf produceren. Daarnaast bestaat er een tussencategorie van voorwaardelijk essentiele aminozuren, zoals glutamine, arginine en tyrosine, die het lichaam meestal zelf aanmaakt.

Aminozuurderivaten: carnitine, NAC, taurine en meer

Naast de klassieke eiwitvormende aminozuren vind je in deze categorie ook stoffen die van aminozuren zijn afgeleid. L-carnitine en acetyl-L-carnitine worden in het lichaam gevormd uit lysine en methionine. NAC (N-acetyl-L-cysteine) is een vorm van het aminozuur cysteine. Glutathion is een kleine verbinding van drie aminozuren: glutamaat, cysteine en glycine. Taurine, beta-alanine, betaine (TMG), HMB en GABA zijn eveneens aminozuren of aminozuurverbindingen die niet in eiwitten worden ingebouwd, maar wel veel als los supplement worden gebruikt.

Bekende losse aminozuren en hun kenmerken

L-glutamine is het meest voorkomende vrije aminozuur in het lichaam en populair bij sporters. L-arginine en L-citrulline komen van nature voor in onder meer noten, zaden, peulvruchten en watermeloen. L-lysine is een essentieel aminozuur dat vooral in dierlijke eiwitten voorkomt. L-tyrosine en L-tryptofaan zijn de voorlopers van verschillende stoffen in het lichaam en worden vaak los gekocht. Glycine is het kleinste aminozuur en wordt vaak als poeder gebruikt vanwege de licht zoete smaak. L-theanine komt van nature voor in groene thee. Welk aminozuur voor jou geschikt is, hangt af van je persoonlijke voorkeur en voedingspatroon.

Waar zitten aminozuren van nature in?

Aminozuren krijg je binnen via eiwitrijke voeding. Dierlijke bronnen zoals vlees, vis, eieren en zuivel leveren alle essentiele aminozuren in de juiste verhoudingen en worden daarom complete eiwitbronnen genoemd. Plantaardige bronnen zoals peulvruchten, granen, noten en zaden bevatten eveneens aminozuren, maar missen soms voldoende van een of meer essentiele aminozuren. Door plantaardige bronnen te combineren, bijvoorbeeld granen met peulvruchten, kun je toch een volledig aminozuurprofiel binnenkrijgen. Een gevarieerd en eiwitrijk voedingspatroon vormt de basis van een goede aminozuurvoorziening.

Aminozuren als poeder of capsules?

Aminozuursupplementen zijn er als poeder en als capsules of tabletten. Poeder is flexibel te doseren en lost doorgaans goed op in water of sap, wat handig is bij hogere doseringen zoals bij L-glutamine, L-citrulline, glycine of taurine. De smaak verschilt per aminozuur en per merk. Capsules en tabletten zijn smaakloos, eenvoudig in gebruik en handig om mee te nemen, met een vaste dosering per stuk. Voor grotere hoeveelheden per dag is poeder vaak praktischer, terwijl capsules geschikt zijn voor wie een vaste, afgemeten portie wil.

Voor wie zijn aminozuursupplementen interessant?

Aminozuursupplementen worden veel gebruikt door sporters en mensen met een actieve leefstijl, die specifieke aminozuren gericht willen aanvullen. Ook mensen met een plantaardig voedingspatroon kiezen soms voor bepaalde aminozuren, omdat sommige essentiele aminozuren in plantaardige voeding minder ruim aanwezig zijn. Een supplement is een aanvulling op en geen vervanging van een gevarieerd voedingspatroon. Bij twijfel over je persoonlijke behoefte kun je advies vragen aan een dietist, arts of therapeut.

Waar moet je op letten bij het kopen van aminozuren?

Bij de keuze van een aminozuursupplement zijn een paar zaken van belang. Kijk eerst welk aminozuur je zoekt en welke dosering per portie wordt geleverd. Let bij combinatieproducten op de verhouding tussen de ingredienten. Controleer daarnaast de zuiverheid, of het product vrij is van onnodige toevoegingen en of het geschikt is voor een veganistisch voedingspatroon indien je daar waarde aan hecht. Houd je bij het gebruik aan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid op de verpakking, en vraag bij twijfel advies aan een deskundige.

Meer lezen over aminozuren

Meer weten over een specifiek aminozuur? Lees onze uitleg over glycine.