Collageen

Collageen supplementen: het meest voorkomende eiwit in het menselijk lichaam

Collageen is het meest voorkomende eiwit in het menselijk lichaam en vormt een structureel bestanddeel van huid, botten, gewrichten, pezen, kraakbeen en bindweefsel. Collageen supplementen, ook wel collageen hydrolysaat of gehydrolyseerd collageen genoemd, worden gemaakt door dierlijk collageen af te breken in kleinere peptiden. In ons assortiment vind je collageensupplementen in verschillende vormen en samenstellingen, van collageenpoeder en collageen capsules tot combinatieproducten met vitamine C, zodat je de variant kiest die bij jouw voorkeur past.

Wat is collageen?

Collageen is een vezelachtig eiwit (structuureiwit) dat bestaat uit lange ketens van aminozuren, met name glycine, proline en hydroxyproline. Het vormt de structurele basis van het bindweefsel in het lichaam. Er zijn meer dan 28 verschillende types collageen geïdentificeerd, maar in supplementen kom je vooral type I, type II en type III tegen. Type I collageen is het meest voorkomend in het lichaam en bevindt zich vooral in huid, botten, pezen en bindweefsel. Type II collageen is geconcentreerd in kraakbeen. Type III collageen komt samen voor met type I en is aanwezig in huid, spieren en bloedvaten.

Collageen en gezondheidsclaims

Collageen is in het lichaam het belangrijkste structuureiwit van huid, botten, gewrichten, pezen, kraakbeen en bindweefsel; dat is de feitelijke rol die collageen van nature vervult. Belangrijk om te weten is dat er voor collageen als voedingssupplement géén toegestane gezondheidsclaims zijn. We kunnen daarom niet beloven wat een collageensupplement "doet" of waarvoor het "goed is". Wat wél is toegestaan, is de gezondheidsclaim van vitamine C: vitamine C draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van de bloedvaten, botten, kraakbeen, tandvlees, huid en tanden. Daarom bevatten veel collageensupplementen toegevoegde vitamine C, of worden ze daarmee gecombineerd. We beschrijven collageen hier verder feitelijk; voor persoonlijk advies kun je een arts of diëtist raadplegen.

Gehydrolyseerd collageen versus gewoon collageen

Voor gebruik in supplementen wordt collageen doorgaans gehydrolyseerd, wat betekent dat de lange collageenketens via een enzymatisch of chemisch proces worden afgebroken tot kleinere collageen peptiden. Deze kleinere moleculen zijn beter oplosbaar in water. Gehydrolyseerd collageen, ook wel collageen hydrolysaat of collageen peptiden genoemd, is daarmee de meest gebruikte vorm in supplementen. Niet-gehydrolyseerd collageen, zoals je dat aantreft in gelatine, lost minder goed op in koud water en wordt daarom minder vaak als dagelijks supplement gebruikt.

Waar komt collageen in supplementen vandaan?

Collageen voor gebruik in supplementen wordt gewonnen uit dierlijke bronnen. De meest gebruikte bronnen zijn rundercollageen, gewonnen uit de huid en botten van runderen, en marien collageen, gewonnen uit de huid en schubben van vis. Rundercollageen bevat voornamelijk type I en type III collageen en wordt veel gebruikt in collageenpoeder en capsules voor algemeen gebruik. Marien collageen bestaat overwegend uit type I collageen. Voor mensen die geen rund- of varkensvlees consumeren om religieuze of ethische redenen is marien collageen een geschikt alternatief. Volledig plantaardig collageen bestaat niet, maar er zijn vegan formules met onder meer vitamine C, dat bijdraagt tot de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid.

Collageen type I, II en III: wat is het verschil?

Type I en type III collageen komen voor in runder- en marien collageen en in de meeste brede collageensupplementen. Type II collageen wordt gewonnen uit kippenkraakbeen of andere kraakbeenbronnen. Producten met type II bevatten doorgaans gedenatureerd type II collageen of UC-II collageen, een gepatenteerde vorm die in kleinere hoeveelheden wordt gebruikt dan gehydrolyseerd collageen.

Collageen poeder, capsules of vloeibaar collageen

Collageen supplementen zijn verkrijgbaar in verschillende vormen en de keuze hangt af van je persoonlijke voorkeur en gebruiksgemak. Collageenpoeder is een van de populairste vormen vanwege de flexibiliteit in gebruik: het lost eenvoudig op in water, koffie, thee of een smoothie en is per portie doorgaans goedkoper dan capsules. Collageencapsules zijn praktisch voor onderweg en bieden een vaste dosering per capsule zonder smaak of bereidingstijd. Vloeibaar collageen is klaar voor gebruik maar vaak duurder per portie en bevat soms toegevoegde smaakstoffen of suikers. Bij alle vormen is het belangrijk te letten op de hoeveelheid gehydrolyseerd collageen per portie en de herkomst van de grondstof.

Collageen en vitamine C

Vitamine C draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van de bloedvaten, botten, kraakbeen, tandvlees, huid en tanden. Het is een cofactor voor de enzymen die de aminozuren proline en lysine omzetten in hydroxyproline en hydroxylysine, de bouwstenen die de drievoudige helixstructuur van collageen mogelijk maken. Veel collageensupplementen bevatten daarom toegevoegde vitamine C, of worden gecombineerd met een aparte vitamine C-bron. Op het etiket zie je of en hoeveel vitamine C een product bevat.

Hoeveel collageen per dag en wanneer neem je het in?

De gangbare dagdosering van gehydrolyseerd collageen in supplementvorm ligt tussen de 5 gram en 15 gram per dag, afhankelijk van het product. Collageencapsules bevatten doorgaans minder collageen per portie dan collageenpoeder, waardoor je bij capsules soms meerdere eenheden per dag nodig hebt om een vergelijkbare hoeveelheid te bereiken. Collageen kan op elk moment van de dag worden ingenomen; er is geen vast innametijdstip voorgeschreven. Sommige mensen nemen collageenpoeder 's ochtends in hun koffie of ontbijtdrankje, anderen rondom een training of voor het slapengaan. Consistentie in dagelijks gebruik is voor de meeste mensen praktisch gezien het belangrijkste. Volg altijd de aanbevolen dosering op de verpakking; er is geen officiële voedingswaarde-referentiewaarde voor collageen vastgesteld.

Mogelijke aandachtspunten bij collageen supplementen

Collageen supplementen worden over het algemeen goed verdragen. Bij sommige mensen kunnen bij aanvang milde spijsverteringsklachten optreden, zoals een vol gevoel of een licht opgeblazen gevoel. Mensen met een bekende allergie voor vis, schaaldieren of rund dienen de herkomst van het gebruikte collageen goed te controleren voordat ze een supplement kiezen. Tijdens zwangerschap en borstvoeding is het verstandig een arts te raadplegen voordat je met collageensuppletie begint. Gebruik collageen altijd volgens de aanbevolen dosering en raadpleeg bij twijfel een arts of diëtist.

Welke collageen kies je? Supplementen vergelijken

Welk collageen het meest geschikt is, hangt af van je voorkeur. Bij het vergelijken van collageen supplementen zijn een aantal zaken praktisch om op te letten. Ten eerste het type collageen en de herkomst, waarbij marien en rundercollageen de meest voorkomende opties zijn met elk hun eigen kenmerken. Ten tweede de hoeveelheid gehydrolyseerd collageen per dagelijkse portie, uitgedrukt in gram, zodat je producten eerlijk kunt vergelijken. Ten derde de aan- of afwezigheid van vitamine C in de formule. En ten slotte de vorm van het supplement, poeder, capsules of vloeibaar, en de prijs per dagelijkse portie in verhouding tot de verpakkingsgrootte. Collageen is een eiwit; bekijk voor verwante producten ook onze collecties Eiwit en Collageen type II.

Wil je eerst meer achtergrond over collageen zelf? Lees onze uitleg wat collageen is: de types, de bronnen en waar je op let bij het kopen.