Collageen

Collageen supplementen: het meest voorkomende eiwit in het menselijk lichaam

Collageen is het meest voorkomende eiwit in het menselijk lichaam en vormt een essentieel structureel bestanddeel van huid, botten, gewrichten, pezen, kraakbeen en bindweefsel. Vanaf ongeveer het 25e levensjaar neemt de natuurlijke collageenproductie geleidelijk af, wat bijdraagt aan de zichtbare en voelbare veranderingen die optreden bij het ouder worden. Collageen supplementen, ook wel collageen hydrolysaat of gehydrolyseerd collageen genoemd, worden gemaakt door dierlijk collageen af te breken in kleinere peptiden die makkelijker door het lichaam kunnen worden opgenomen. In ons assortiment vind je collageensupplementen in verschillende vormen en samenstellingen, van collageenpoeder en collageen capsules tot combinatieproducten met vitamine C, zodat je altijd de variant kiest die bij jouw voorkeur past.

Wat is collageen?

Collageen is een vezelachtig eiwit (structuureiwit) dat bestaat uit lange ketens van aminozuren, met name glycine, proline en hydroxyproline. Het vormt de structurele basis van het bindweefsel in het lichaam en is verantwoordelijk voor de stevigheid en elasticiteit van huid, botten en gewrichten. Er zijn meer dan 28 verschillende types collageen geïdentificeerd, maar voor suppletie zijn type I, type II en type III het meest relevant. Type I collageen is het meest voorkomend in het lichaam en bevindt zich vooral in huid, botten, pezen en bindweefsel. Type II collageen is geconcentreerd in kraakbeen en gewrichten. Type III collageen komt samen voor met type I en is aanwezig in huid, spieren en bloedvaten.

Waar is collageen goed voor?

Collageen is in het lichaam het belangrijkste structuureiwit van huid, botten, gewrichten, pezen, kraakbeen en bindweefsel; dat is de feitelijke rol die collageen van nature vervult. Belangrijk om te weten is dat er voor collageen als voedingssupplement géén officiële gezondheidsclaims zijn goedgekeurd. We kunnen daarom niet beloven wat een collageensupplement "doet" of waarvoor het "goed is". Wat wél is toegestaan, is de erkende claim van vitamine C: vitamine C draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van onder meer de huid, botten, kraakbeen, tandvlees, tanden en bloedvaten. Daarom bevatten veel collageensupplementen toegevoegde vitamine C, of worden ze daarmee gecombineerd. We beschrijven collageen hier verder feitelijk; voor persoonlijk advies kun je een arts of diëtist raadplegen.

Gehydrolyseerd collageen versus gewoon collageen

Voor gebruik in supplementen wordt collageen doorgaans gehydrolyseerd, wat betekent dat de lange collageenketens via een enzymatisch of chemisch proces worden afgebroken tot kleinere collageen peptiden. Deze kleinere moleculen zijn beter oplosbaar in water en worden door het lichaam efficiënter opgenomen dan onbewerkt collageen. Gehydrolyseerd collageen, ook wel collageen hydrolysaat of collageen peptiden genoemd, is daarmee de meest gebruikte en best onderzochte vorm voor suppletie. Niet-gehydrolyseerd collageen, zoals je dat aantreft in gelatine, wordt minder goed opgenomen en is daardoor minder geschikt als dagelijks supplement.

Waar komt collageen in supplementen vandaan?

Collageen voor gebruik in supplementen wordt gewonnen uit dierlijke bronnen. De meest gebruikte bronnen zijn rundercollageen, gewonnen uit de huid en botten van runderen, en marien collageen, gewonnen uit de huid en schubben van vis. Rundercollageen bevat voornamelijk type I en type III collageen en wordt veel gebruikt in collageenpoeder en capsules voor algemeen gebruik. Marien collageen bestaat overwegend uit type I collageen en heeft door de kleinere molecuulgrootte mogelijk een iets betere biologische beschikbaarheid dan rundercollageen. Voor mensen die geen rund- of varkensvlees consumeren om religieuze of ethische redenen is marien collageen een geschikt alternatief. Volledig plantaardig collageen bestaat niet, maar er zijn wel vegan collageenboosters verkrijgbaar die ingrediënten zoals vitamine C, zink en specifieke aminozuren combineren. Vitamine C draagt daarbij bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van onder meer de huid, botten, kraakbeen en bloedvaten.

Collageen type I, II en III: welk type heb je nodig?

De keuze voor een bepaald type collageen hangt af van het doel waarvoor je het wilt gebruiken. Type I en type III collageen zijn het meest relevant voor mensen die geïnteresseerd zijn in de structuur en samenstelling van huid, haar, nagels en bindweefsel. Deze typen zijn ruimschoots aanwezig in runder- en marien collageen en komen voor in de meeste brede collageen supplementen. Type II collageen is specifiek voor kraakbeen en gewrichten en wordt gewonnen uit kippenborst of andere kraakbeenbronnen. Producten die gericht zijn op gewrichten bevatten doorgaans gedenatureerd type II collageen of UC-II collageen, een gepatenteerde vorm die in kleinere hoeveelheden wordt gebruikt dan gehydrolyseerd collageen.

Collageen poeder, capsules of vloeibaar collageen

Collageen supplementen zijn verkrijgbaar in verschillende vormen en de beste keuze hangt af van je persoonlijke voorkeur en gebruiksgemak. Collageenpoeder is een van de populairste vormen vanwege de flexibiliteit in gebruik: het lost eenvoudig op in water, koffie, thee of een smoothie en is per portie doorgaans goedkoper dan capsules. Collageencapsules zijn praktisch voor onderweg en bieden een vaste dosering per capsule zonder smaak of bereidingstijd. Vloeibaar collageen is klaar voor gebruik maar vaak duurder per portie en bevat soms toegevoegde smaakstoffen of suikers. Bij alle vormen is het belangrijk te letten op de hoeveelheid gehydrolyseerd collageen per portie en de herkomst van de grondstof.

De rol van vitamine C bij collageen suppletie

Vitamine C speelt een onmisbare rol in de aanmaak van collageen in het lichaam. Volgens de erkende voedingsclaim draagt vitamine C bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid, botten, kraakbeen, tandvlees, tanden en bloedvaten. Het is een cofactor voor de enzymen die de aminozuren proline en lysine omzetten in hydroxyproline en hydroxylysine, de bouwstenen die de stabiele drievoudige helixstructuur van collageen mogelijk maken. Veel collageensupplementen bevatten daarom toegevoegde vitamine C, of worden gecombineerd met een aparte vitamine C inname. Als je een collageensupplement zonder toegevoegde vitamine C kiest, is het verstandig ervoor te zorgen dat je dagelijkse voeding of supplementenroutine voldoende vitamine C bevat.

Hoeveel collageen per dag en wanneer neem je het in?

De gangbare dagdosering van gehydrolyseerd collageen in supplementvorm ligt tussen de 5 gram en 15 gram per dag, afhankelijk van het type product en het beoogde gebruik. Collageencapsules bevatten doorgaans minder collageen per portie dan collageenpoeder, waardoor je bij capsules soms meerdere eenheden per dag nodig hebt om een vergelijkbare hoeveelheid te bereiken. Collageen kan op elk moment van de dag worden ingenomen; er is geen wetenschappelijke consensus over een optimaal innametijdstip. Sommige mensen nemen collageenpoeder 's ochtends in hun koffie of ontbijtdrankje, anderen rondom een training of voor het slapengaan. Consistentie in dagelijks gebruik is voor de meeste mensen praktisch gezien het belangrijkste. Volg altijd de aanbevolen dosering op de verpakking; er is geen officiële voedingswaarde-referentiewaarde voor collageen vastgesteld.

Mogelijke aandachtspunten bij collageen supplementen

Collageen supplementen worden over het algemeen goed verdragen. Bij sommige mensen kunnen bij aanvang milde spijsverteringsklachten optreden, zoals een vol gevoel of een licht opgeblazen gevoel. Mensen met een bekende allergie voor vis, schaaldieren of rund dienen de herkomst van het gebruikte collageen goed te controleren voordat ze een supplement kiezen. Tijdens zwangerschap en borstvoeding is het verstandig een arts te raadplegen voordat je met collageensuppletie begint. Gebruik collageen altijd volgens de aanbevolen dosering en raadpleeg bij twijfel een arts of diëtist.

Welke collageen is het beste? Supplementen vergelijken

Er is niet één "beste" collageen; welke het meest geschikt is, hangt af van je voorkeur en doel. Bij het vergelijken van collageen supplementen zijn een aantal zaken praktisch om op te letten. Ten eerste het type collageen en de herkomst, waarbij marien en rundercollageen de meest voorkomende opties zijn met elk hun eigen kenmerken. Ten tweede de hoeveelheid gehydrolyseerd collageen per dagelijkse portie, uitgedrukt in gram, zodat je producten eerlijk kunt vergelijken. Ten derde de aan- of afwezigheid van vitamine C in de formule. En ten slotte de vorm van het supplement, poeder, capsules of vloeibaar, en de prijs per dagelijkse portie in verhouding tot de verpakkingsgrootte. Collageen is verwant aan eiwit en bindweefsel; bekijk voor verwante producten ook onze collecties Eiwit en Glucosamine.

Wil je eerst meer achtergrond over collageen zelf? Lees onze uitleg wat collageen is: de types, de bronnen en waar je op let bij het kopen.